Ingilizler mi Iraklıları Kurtaracak?
Geçiniz!
Ingiliz Başbakanı Tony Blair, Iraklıları Saddamdan kurtarıp özgürleştirmekten söz ederken gülüyorum içimden...
ABD’nin Irak’ı silahsızlandırması gibi bir şey bu...
Kendi yarattığı canavarla boğuşan Frankenstein misaı
Hep ABD’den söz ettik. Biraz da “koalisyon ortağı”nın ına. sama- rifetlerini hatırlatmak için tarihin labirentlerinde dolaşalım:
1958 yılı...
Irak’ın genç kralı Faysal, askeri bir darbeyle devrfldL
Başbakan Nuri Said Paşa, evinden kadın kılığında kaçarken linç edildi.
Ingiliz yanlısı monarşi yıkılmış, Cumhuriyet ilan edilmişti.
Darbecilerin başında otoriter general Abdülkerim Kasım vardı.
Yeni yönetim, Irak’ı modernleştirmeye girişti. Medeni kanun değiştirilip kadınlara miras hakkı tanındı. Toprak reformu ile araziler ağalardan alınıp köylülere dağıtıldı.
Ve sıra petrole geldi.
0 güne dek İrak petrolü, IPC adlı bir İngiliz şirketinin kontrolündeydi.
IPC (İrak Petrol Şirketi), 1. Dünya Savaşı’ndan beridir Irak’ta petrol imtiyazını elinde tutuyordu. Bu yüzden, millileştirme isteyen Cumhuriyetçilerden hiç hoşlanmamıştı. İngiltere, ABD ve Türkiye ile birlikte İrak’a bir askeri müdahale hazırlığına başladı. Ancak devrim hükümeti, İraklıların desteğini kazanınca Londra, “Bükemediğin eli öp” diyerek yeni rejimi tanıdı. “Gelişmeleri el altından tahrik etmek daha gerçekçi bir tutum olacak”tı. (Ortadoğu’da Devrim Yı ilan! Mahmut Dikerdem, Ist. 1977, s. 187)
1960 yılı...
Bağdat rejimi, uluslararası petrol şirketlerinin, tek taraflı olarak fiyatları indirmesine tepki olarak OPEC’in (Petrol İhraç Eden Tilkeler Örgütü) kuruluşuna önayak oldu.
Ardından, 196 l’de imtiyaz bölgelerinin yüzde 99,6’sını millileştirdi.
IPC’nin de sermayesinin yüzde 20’sini istedi. IPC, bu isteği reddedince, Hükümet bir milli petrol şirketi kurulacağını açıkladı. Ipler gerildi.
Veee, tahmin edin ne oldu;
1963’te cumhuriyetçilere karşı kanlı bir darbe düzenlendi. General Kasım ve yardımcıları kurşuna dizildi.
